Δεδομένου ότι ο στόχος της συσκευασίας τροφίμων είναι να περιέχει τρόφιμα με οικονομικά αποδοτικό τρόπο που να ικανοποιεί τις απαιτήσεις του κλάδου και τις επιθυμίες των καταναλωτών, να διατηρεί την ασφάλεια των τροφίμων και να ελαχιστοποιεί τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, ένας αυξανόμενος αριθμός επιχειρηματιών και ερευνητών εργάζονται για καινοτόμες λύσεις στα τρόφιμα. Το υλικό που βρίσκεται σε άμεση επαφή με το φαγητό ή το ποτό ονομάζεται "υλικό που έρχεται σε επαφή με τα τρόφιμα" και ισχύει για τη συσκευασία τροφίμων και ποτών αλλά και για κάθε άλλο υλικό που έρχεται σε επαφή με τρόφιμα είτε κατά την αποθήκευση, την επεξεργασία ή την κατανάλωση (όπως μαγειρικά σκεύη). Σε γενικές γραμμές, κάθε υλικό που έρχεται σε επαφή με τρόφιμα δεν πρέπει να απελευθερώνει χημικά μέσα στα τρόφιμα σε ποσότητες που μπορούν να βλάψουν την ανθρώπινη υγεία (ΕΕ 1935/2004, άρθρο 3).

Η βιοαποικοδομήσιμη συσκευασία είναι μια από τις νέες τάσεις για την πράσινη ζωή, καθώς μπορεί να απορριφθεί με τα συνηθισμένα απορρίμματα που απομακρύνουν την ταλαιπωρία της διαλογής των απορριμμάτων σε ανακυκλώσιμα υλικά. Τα βιοαποικοδομήσιμα αντικείμενα αποτελούνται από ανανεώσιμους πόρους που μπορούν να συλλεχθούν απευθείας από τη φύση και να αποσυντεθούν πλήρως, με τη βοήθεια μικροοργανισμών, όταν τοποθετούνται σε μια περιοχή κομποστοποίησης. Είναι αρκετά διαφορετικό από το λεγόμενο κομποστοποιήσιμο υλικό αφού η βιοαποικοδομησιμότητα αναφέρεται στην ικανότητα των υλικών να διασπαστούν και να επιστρέψουν στη φύση, ενώ τα κομποστοποιήσιμα υλικά μπορεί να είναι παρόμοια με τα βιοαποικοδομήσιμα υλικά, καθώς και τα δύο προορίζονται να επιστρέψουν στη γη με ασφάλεια αλλά ταυτόχρονα τροφοδοτούν τη γη με θρεπτικά συστατικά όταν το υλικό έχει αποσυντεθεί πλήρως.

Ωστόσο, υπάρχει μια άλλη αναδυόμενη τάση που επεκτείνεται στις βιοδιασπώμενες συσκευασίες και αυτή είναι η συσκευασία από υλικό τροφίμων. Τρόφιμα όπως μανιτάρια, φύκια, γάλα και φλούδες ντομάτας σχεδιάζονται να μετατραπούν σε βρώσιμα - αν όχι πάντα κομποστοποιήσιμα - υλικά σε αντικατάσταση των πλαστικών, επιχρισμάτων και άλλων υλικών συσκευασίας. Ορισμένα πρότζεκτς σχετικά με τα τρόφιμα ως υλικό συσκευασίας περιγράφονται παρακάτω.

(1) Η NaturALL Bottle Alliance που δημιουργήθηκε από τη Danone, την Nestlé Waters και την Origin Materials. Μαζί, οι τρεις εταίροι επιδιώκουν να αναπτύξουν και να διαθέσουν σε εμπορική κλίμακα μια πλαστική φιάλη PET κατασκευασμένη από βιολογικό υλικό, δηλαδή 100% αειφόρους και ανανεώσιμους πόρους. Το έργο χρησιμοποιεί πρώτες ύλες βιομάζας, όπως παλιό χαρτόνι και πριονίδι, έτσι ώστε να μην εκτρέπει πόρους ή εκτάσεις από την παραγωγή τροφίμων για κατανάλωση από τον άνθρωπο ή τα ζώα.

(2) Το Κέντρο δασικών και γεωργικών εκτάσεων της Merck, συνεργάζεται με την Ecovative, παράγει το Mushroom Packaging: το οργανικό προϊόν σιροπιού αποθηκεύεται σε ανακυκλώσιμο εμπορευματοκιβώτιο και μεταφέρεται σε σταθερές οργανικές συσκευασίες, οι οποίες μπορούν να κομποστοποιηθούν στο σπίτι ή να χρησιμοποιηθούν ως στρώματα κήπου.

(3) Το έργο BIOCOPACPlus, το οποίο χρηματοδοτείται στο πλαίσιο του LIFE + Πολιτική και διακυβέρνηση στον τομέα του περιβάλλοντος, με στόχο να αποδείξει και να αποδείξει τη βιωσιμότητα μιας καινοτόμου τεχνολογίας για την παραγωγή μιας βιολογικής λάκας που προέρχεται από την επαναχρησιμοποίηση των αποβλήτων τομάτας και θα χρησιμοποιηθεί ως επικάλυψη σε περίπτωση επαφής τροφίμων με μεταλλικά κουτιά.

(4) Το Ινστιτούτο Βιολογικής Εμπνευσμένης Μηχανικής της Wyss, στο Χάρβαρντ, έχει εξαγάγει χιτοζάνη και πολυσακχαρίτη από κοχύλια γαρίδας και αστακού και τα συνδύασε με ίνες μεταξιού για να δημιουργήσει μια εναλλακτική λύση στη πλαστική συσκευασία, που ονομάζεται Shrilk και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη συσκευασία αυγών ή ως περιτύλιγμα για μαρούλια.

(5) Το Skipping Rocks Lab έχει αναπτύξει μια συσκευασία από βρώσιμα φύκια που ονομάζεται Ooho και κατασκευάζει μια μηχανή για την παραγωγή δοχείων από το Ooho για τη συγκράτηση νερού, χυμών, καλλυντικών και άλλων υγρών επί τόπου. Το Ooho είναι 100% φτιαγμένο από φυτά & φύκια, βιοδιασπώμενο σε 4-6 εβδομάδες, βρώσιμο, φρέσκο (διάρκεια ζωής μερικών ημερών), με 5 φορές λιγότερο CO₂, 9 φορές λιγότερη ενέργεια έναντι PET και, τέλος, είναι φθηνότερο από το πλαστικό.

Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των τροφίμων ως υλικό συσκευασίας

Το κύριο πλεονέκτημα είναι ότι τα υλικά συσκευασίας που καταστρέφουν το περιβάλλον, όπως το πλαστικό, το γυαλί κ.λπ., μπορούν να αντικατασταθούν από φιλικά προς το περιβάλλον και βιοαποικοδομήσιμα ή κομποστοποιήσιμα υλικά. Εικόνες με τεράστιους χώρους υγειονομικής ταφής πλαστικών και γυαλιού, θαλάσσια ζώα ή πουλιά που αλιεύονται σε σκουπίδια, πυρκαγιές που οφείλονται σε γυάλινα αντικείμενα επειδή πετάχτηκαν σε εύφλεκτες περιοχές κ.λπ., δε θα υπάρχουν πλέον. Η ανακύκλωση μπορεί στη συνέχεια να επικεντρωθεί στην αντιμετώπιση υλικών από βιομηχανίες υλικών άλλων από τρόφιμα. Επιπλέον, τα απόβλητα τροφίμων μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικά σε μορφή συσκευασίας και όχι απλώς να απορριφθούν. Ως εκ τούτου, οι μεγάλες μεταποιητικές βιομηχανίες μπορούν να χρησιμοποιούν τα απόβλητά τους για τη συσκευασία των δικών τους προϊόντων, εξοικονομώντας σημαντικά χρηματικά ποσά. Οι καταναλωτές μπορούν επίσης να συμβάλλουν με τη συλλογή των απορριμμάτων τροφίμων και την ανακύκλωσή τους. Τέλος, μπορούν να δημιουργηθούν νέες βιομηχανίες, αγορές και θέσεις εργασίας, ενώ η εμπορική αξία των παραδοσιακών γεωργικών προϊόντων μπορεί να επαναξιολογηθεί με βάση την εκτεταμένη χρήση τους.

Από την άλλη πλευρά, πολλοί υποστηρίζουν ότι, επειδή υπάρχει περίσσεια τροφίμων, γιατί να χρησιμοποιείται ως συσκευασία αντί για τη σίτιση των φτωχών ή τις χώρες που πλήττονται από την πείνα; Οι άνθρωποι πεθαίνουν από την πείνα κάθε μέρα και εκατομμύρια είναι άρρωστοι, λόγω γευμάτων χαμηλής διατροφικής αξίας, ή υποσιτισμένοι. Στις περιοχές αυτές, η ίδια η τροφή είναι η προτεραιότητα, όχι η συσκευασία. Επιπλέον, εκτός από την ανθρωπιστική άποψη, υπάρχει και η άποψη της αγοράς ως εξής: η επένδυση στα τρόφιμα ως υλικό συσκευασίας θα πρέπει να αποφασιστεί, αφού ληφθεί υπόψη η συμπεριφορά του καταναλωτή, σε περίπτωση που θεωρεί ότι η συσκευασία είναι επικίνδυνη. Οι πωλήσεις προϊόντων μπορεί να μειωθούν εάν μειωθεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών, επομένως οποιαδήποτε ενέργεια πρέπει να βασίζεται σε μια σταδιακή αλλαγή κουλτούρας. Οι κίνδυνοι για την υγεία δεν πρέπει να απορριφθούν, δεδομένου ότι το "υλικό που έρχεται σε επαφή με τα τρόφιμα", το οποίο είναι και κυρίως οργανικό, μπορεί να παραποιήσει τα τρόφιμα ή τα ποτά που συσκευάζονται, τελικά οδηγώντας σε αποτυχία των στόχων της καινοτόμου συσκευασίας.

Πηγές:

  1. Stephanie Strom (2017), Packaging Food With Food to Reduce Waste, New York Times, https://www.nytimes.com/2017/05/30/dining/packaging-materials-food-waste.html?CID=AGR_TT_agriculture_EN_EXT&_r=0
  2. Nestle (2017), Danone and Nestlé Waters Launch NaturALL Bottle Alliance with California Startup to Develop 100% Bio-Based Bottles, http://www.nestleusa.com/media/pressreleases/nestle-waters-launch-alliance-naturall-bio-based-bottles
  3. Merck Forest and Farmland Center (2015), Mushroom Packaging for Maple Syrup, http://blog.merckforest.org/?p=1249
  4. WYSS Institute (2014), Shrilk Biodegradable Plastic, https://wyss.harvard.edu/technology/chitosan-bioplastic/
  5. Skipping Rocks Lab (2015), Ooho! Water you can eathttp://www.skippingrockslab.com/ooho!.html
Τρόφιμα ως υλικό συσκευασίας

Αφήστε μια απάντηση